Tasarlayan Kadınlar | Charlotte Perriand

08/09/2020

Charlotte Perriand, Fondation Louis Vuitton 

 

Bu haftaki ilham perimiz, sanat, mimari ve tasarımı modern bir çizgide buluşturan, aktivist tasarımcı Charlotte Perriand (1903-1999). Le Corbusier’nin haksızlığına uğramış bu kadın tasarımcının, Fransa’dan Japonya’ya ve hatta Vietnam’da sürgün edilmesini de kapsayan, geniş bir coğrafyadaki hayat ve tasarım hikayesine yakından bakalım.

 

Charlotte Perriand, 1903 yılında Paris’te doğar. Lise öğretmeni Charlotte’ın çizim yeteneğini keşfeder ve annesi, O’nu École de L'Union Centrale des Arts Décoratifs adlı sanat akademisinde eğitim görmesi için teşvik eder. 1920 ile 1925 yılları arasında burada eğitim gören Charlotte, Art Deco estetiğinde bir iç mimar olan Henri Rapin’in hocalığında sivrilir. Bu süreçte Charlotte, ek derslere ve workshoplara katılır. Paris’te bulunan Galeries Lafayette alışveriş merkezi içerisinde, Maurice Dufrêne’in verdiği derslere de katılır. Dufrêne, Galeries Lafayette ile olan iş birliği nedeniyle, öğrencilerinin beğendiği projelerinden bir seçki oluşturarak burada sergileme niyetindedir. Dufrêne, O’nun duvar aksesuarlarından birini burada sergiler. Bunun yanı sıra, okulda çok başarılı olan Charlotte’ın projelerinden bazıları, 1925 yılında Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes’de (Uluslararası Modern Dekoratif ve Endüstriyel Sanatlar Fuarı) sergilenir.

 

Mezun olduktan sonra, öğretmenlerinin de cesaretlendirmeleriyle, üretimlerini çeşitli sergilere gönderir. Bu sergilerden en önemlisi, 1927 yılındaki, Salon D’Automne adında, bugün hala yapılan, prestijli bir sanat sergisidir. Bu sergiye, Bar Sous Le Toit (Çatıdaki Bar) isimli modernist ve kullandığı çelik ve nikel gibi malzemelerle makine çağına atıfta bulunan, mobilya ve gömme bir bar tasarımından oluşan enstalasyonuyla katılır. Aldığı geleneksel eğitimi ve ahşap gibi geleneksel malzemeleri bir yana bırakan Charlotte, yansıyan yüzeyler, metaller, geometrik şekiller ve desensiz döşeme kumaşlarıyla dikkatleri üzerine çeker. O âna kadar sadece erkek tasarımcıların tercih ettiği çeliği kullanarak hem O, malzemeyi şekillendirir hem de o malzeme, Charlotte’ın kariyerini…

 

 Bar Sous Le Toit, 1927

 

Geleneksel dekoratif sanatlar ekolünü geride bırakan Charlotte’ın, Le Corbusier ile buluşması artık an meselesidir. Yazılarına, tasarımla ilgili olan düşüncelerine ve mimari kişiliğine hayran olduğu Le Corbusier’nin yanında çalışmak isteyen Charlotte, O’nunla stüdyosundaki tanışmasında “Biz burada yastık işlemiyoruz” cevabını alsa da moralini bozmaz. Le Corbusier’yi Salon D’Automne’daki sergisine işlerini görmek için çağırır ve Bar Sous Le Toit tasarımını gören Le Corbusier, Perriand’ı hemen işe alır.

 

1927 ve 1937 yılları arasında, Le Corbusier’nin stüdyosunda çalışan Perriand’ın asıl görevi, iç mekân ve mobilya tasarımıdır. Le Corbusier’nin tasarladığı modern “mimari makineleri” işlevsel kılan Charlotte’ın tasarımları olur. Charlotte Perriand, Le Corbusier ve Pierre Jeanneret’nin birlikte tasarladığı, ikonik tasarımlar olan, LC1, LC2 ve LC3, LCA isimli 3 adet sandalye ve şezlongdan oluşan bu tasarımlar, uzun bir süre, sadece Le Corbusier’nin tasarımları olarak tanıtılır. Charlotte, tasarladığı ikonik birçok ürünü ve iç mekanları, iş birliği adı altında tanıtmak yerine, sadece kendi ve stüdyosunun ismiyle tanıtmayı tercih eden Le Corbusier ile yollarını, 1937 yılında, kendini çoktan kanıtlamış bir tasarımcı olarak, komünist bağlantıları nedeniyle ayırır. Bu yıllarda adını aktivist bir tasarımcı olarak da duyuran Charlotte, gelir eşitsizliği, konut sorunu ve çevre kirliliği gibi birçok sorunu, tasarımlarıyla protesto eder.

Charlotte Perriand meşhur Chaise Longue Basculante (LC4) isimli, Le Corbusier ve Pierre Jeanneret ile tasarladığı şezlongda. Courtesy of Louis Vuitton Foundation

 

30’ların sonunda Jean Prouvé ile çalışmaya başlayan Perriand, bu süreçte metal objeler tasarlar. 2. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte işleri Fransız ordusuna yönelik olur ve genellikle portatif askeri kışla ve mobilya tasarlarlar. 1940’ta Fransa’nın teslim olmasıyla birlikte stüdyo dağılır ve Charlotte Japonya’ya gider. Kendisi, endüstriyel tasarım alanındaki uzmanlığına dayanılarak, Japonya’dan Batı ülkelerine olan ürün ticaretinin artmasını desteklemesi için Japonya’ya davet edilmiştir. Burada, devlete danışmanlık yapmanın yanı sıra, geleneksel yapım tekniklerini ve bambu gibi malzemeleri kullanarak yeni işler üretir ve sergi açar. Amerika üzerinden Fransa’ya dönerken, Pearl Harbor’ın bombalanmasıyla Charlotte, Vietnam’a sürgüne gönderilir. Vietnam’da ikinci eşi Jacques Martin ile evlenir ve burada kızını dünyaya getirir. Sürgün boyunca, ahşap işlemeciliği ve dokuma alanlarında kendini geliştirir.

 

1946 yılında Paris’e dönen Perriand, artık çok bilinen ve rağbet gören bir tasarımcıdır. Birçok tasarımcı ve mimarla iş birliği içerisinde dünyanın birçok şehrinde otel, hastane, iç mekân ve mobilya tasarlar. 60’lar sonrasında, prefabrike ve endüstriyel tasarıma ağırlık veren Charlotte’ın kariyeri, tasarladığı dağ mimarisiyle doruk noktasına ulaşır. 1985 yılında, Paris’te Musée des Arts Décoratifs’te retrospektif sergisi açılır. 1998 yılında ise tasarım yolculuğunu anlatan otobiyografisini yayınlar ve takiben, Londra’daki Design Museum’da retrospektifi açılır. 1999 yılındaki vefatından sonra, 70 yıla yayılan tasarım kariyerine, tasarıma kattığı işbirlikçi ve yenilikçi bakış açısına rağmen Charlotte’ın adı da birçok kadın tasarımcı gibi unutulur. Adı birçok erkek tasarımcının gölgesinde kalsa da Fondation Louis Vuitton, ölümünün 20. yılında, Charlotte Perriand’ı, 20. yüzyılın öncü tasarımcılarından biri olarak, Charlotte Perriand: Inventing A New World isimli, geniş kapsamlı bir sergiyle, 21. yüzyıl tasarım tarihine tek başına bir kadın tasarımcı olarak kazandırır.

 

The Fondation Vuitton, Paris, ve Cassina Charlotte'ın, Perriand'ın işlerini ve Salon D’Autom'un iç mekanını yeniden inşası. 1929-2019, “Charlotte Perriand: Inventing a New World sergisinden. Fondation Louis Vuitton; David Bordes

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Öne Çıkanlar

Please reload