Tasarlayan Kadınlar | Mary Elizabeth Anderson

10/18/2020

 

 

Bu haftaki ilham perimiz, icadıyla araba tasarımını şekillendiren, fakat erkek egemen sektör nedeniyle bundan hiçbir zaman kar güdemeyen, Mary Elizabeth Anderson (1866-1953). Araba sileceğinin mucidi bu kadının hikayesine yakından bakalım.

 

1866 yılında Greene County, Alabama’da doğan Mary, girişimci ruha sahip bir kadın olduğunu iş hayatına atılarak kanıtlar. Birmingham, Alabama’ya taşınan Mary burada daha sonra emlak sektöründe çalışmaya başlar ve Fairmont Apartments adlı bir apartman inşa ettirir. 1893 yılına gelindiğinde California’da yaşamaya başlar ve burada 1898 yılına kadar bir sığır çiftliği ve üzüm bağı işletir.

 

Hayatına dair daha fazla bilgi olmasa da adını tarihe yazacak tasarımının öyküsü şöyle gelişir: Yine dondurucu soğukların hâkim olduğu, yağışlı bir günde tramvayla New York’a ulaşmaya çalışan Mary, vatmanın yağan sulu kar nedeniyle camdan dışarı görmekte zorlandığını fark eder. O zamanki bölmelerden oluşan tramvay camları, vatman tarafından, kötü hava şartlarında açılıp silinerek görme engeli ortadan kaldırılmaya çalışılıyordu. Fakat, cam açıldıkça hem önde oturanlar üşüyordu hem de yöntem vatman için pratik değildi.

 

Mary’nin aklına hemen orada bir fikir gelir ve çizmeye koyulur. Birçok denemeden ve başarısızlıktan sonra çalışan bir prototip geliştirmeyi başarır. Ahşap ve kauçuktan oluşan silecek kolları, direksiyona yakın bir kumanda koluna bağlıdır. Kumanda kolunu çeken sürücü, yaylı bir mekanizmaya sahip olan silecekleri ileri geri oynatarak camı temizlemeyi başarır. Tasarımının günümüz modellerinden en büyük farkı ise sökülebilir ve bu şekilde yaz aylarında saklanabilir olması.

 

Mary Anderson'ın çizimiyle "pencere temizleme aleti", 1903, The United States Patent and Trademark Office

 

1903 yılında patentini aldığı tasarımını, 1905 yılında Kanadalı bir firma aracılığıyla satmak isteyen Anderson’ın fikri, ticari getirisi olamayacak bir icat olarak görülür ve alıcı bulamaz. Tasarımının patenti 1920’de düşer fakat tam da bu zamanlarda araba yaygınlaşmaya başlar. 1922 yılında Cadillac, araba sileceklerini standart ekipman haline getiren ilk firma olur. Mary’nin adı, erkeklerin icat ettiği arabanın yanında, tabi ki kendine yer bulamaz. Her ne kadar icadı takdir edilmese de bir köşeye çekilmeyi reddeder ve 87 yaşındaki ölümüne kadar emlak sektöründe çalışmaya devam eder. Günümüzde hakkının araba sileceklerinin mucidi olarak teslim edilmesi, kadınların tasarım tarihindeki yeri adına önemli bir ilerleme sayılabilir belki de…

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Öne Çıkanlar

Please reload