Tasarlayan Kadınlar | Bette Nesmith Graham


Bette Nesmith Graham



Bu haftaki ilham perimiz, “keşke her hata bu kadar kolay düzeltilebilse” diyebileceğimiz bir ürünün mucidi, Bette Nesmith Graham (1924-1980). Wite Out ile birlikte Amerika’da en çok kullanılan, Türkçe’de adı Alman markasi olan Tipp-Ex ile anılan, Liquid Paper’ın mucidi ve aynı isimli markanın kurucusu Bette’nin tasarım yolculuğunu inceleyelim.


Bette Nesmith, 1924 yılında Teksas, Amerika’da doğar. Sanatçı ve işletmeci bir anneye sahip olan Bette, küçük yaşlarda annesinden resim yapmayı öğrenir. Resim ve heykele merakı ve yeteneği olan Bette daha küçük yaşlarda sanata olan tutkusunun kendisini maddi anlamda desteklemeye yetmeyeceğini anlar ve maalesef bu tutkusundan vazgeçer.


17 yaşında liseden ayrılan ve eğitimine sekreterlik okulunda devam eden Bette, 19 yaşında lise aşkı Warren Nesmith ile evlenir. 2. Dünya Savaşı’na katılan eşini beklerken Michael adında bir erkek çocuğu dünyaya getirir. Savaştan dönen eşiyle ilişkileri beklediği gibi gitmez ve 1946 yılında boşanırlar. Oğlunu tek başına büyütmek zorunda kalan Bette için maddi sıkıntılar başlar. Bir sürü farkli iş yaparak para kazanmaya çalışan Bette, 1954 yılında sekreterlik yaptığı Teksas Bankası’nda ayda $300 (bugünün parasıyla $2800) kazanarak oğluna bakar. O dönemlerde bir sekreter için en önemli beceri daktiloyu en hızlı ve hatasız şekilde kullanabilmesidir. Daktiloda çok iyi olmayan Bette’den bir de hassas tuşlara sahip yeni bir daktilo modelini kullanması istenince, yaptığı yazım hataları arttıkça artar. Hatalarını düzeltmenin bir yolunu arayan Bette’ye sanat geçmişi ışık tutar. Birçok sanatçının hatalarını silmek yerine boyayarak düzelttiğini gören Bette, aynı yöntemi kendi yazım hataları için kullanmayı dener.


Bette, ilk düzeltici sıvısını çabuk kuruyan bir beyaz boya karışımından üretir. İlk başta üründen kimseye bahsetmez; sadece kendi kullanımı için üretir. Yazım hatalarının pratik bir şekilde düzeltilebiliyor olması daha sonraları diğer sekreterler tarafından duyulur ve Bette onlardan sipariş almaya başlar. Evinin mutfağında, oje şişelerine doldurduğu karışımına çalışma arkadaşlarının ilgisi gün geçtikçe artar. İş saatleri dışındaki bütün vaktini ürünü geliştirmek için ayıran Bette bir kimyager ile formülü geliştirmeye başlar. Hafta sonları da farklı şehirlere giderek ürünü için dağıtımcı bulmaya çalışır. O zaman “Mistake Out” adını verdiği ürününün $400’lık patent ücretini ödeyemediği için, kendi şirketini kurması 1958 yılını bulacaktır.


1958’de artık kendi işine o kadar bağlıdır ki bankada yazdığı resmi bir evrağı yanlışlıkla “The Mistake Out Company” olarak imzalar ve tabi ki çok geçmeden işten kovulur. Bunun üzerine hiç vakit kaybetmeden ürününü tescil ettirir ve ürünün ismini değiştirerek “Liquid Paper Company” olarak firmasını kurar.


Ürünü, artık büyük firmaların da ilgisini çeker: I.B.M. ile görüşmeye gider ve General Electric’ten yüklü bir sipariş alır. Artan siparişler, üretiminin mutfaktan çıkıp sırasıyla 4 odalı bir eve daha sonrasında ise Dallas’ta büyük bir binaya geçmesine neden olur. 1968 yılında kendi fabrikasını kuran Bette, 1975 yılına gelindiğinde ise artık senede 25 milyondan şişe üreten multi milyon dolarlık bir markanın sahibidir.



Bette Nesmith Graham (ortada), 1978


Bette’nin hayatındaki zorluklar tabii ki bitmez. 1962 yılında evlendiği 2. eşi Robert Graham, şirketin yönetiminde söz sahibi olur. 1975’te çekişmeli boşanma davası açarlar. Bu süreçte eşi, Bette’nin kendi firmasından atılmasını ve şirket binasına alınmamasını talep eder. Ürünün içeriğini değiştirmeye çalışarak Bette’nin telif hakkının düşmesini isteyen eşine rağmen, Bette sonunda davayı kazanır ve firmayı 1979 yılında $47,9 milyona Gilette’e satar.



Liquid Paper


İcadının yanı sıra yönetici kişiliğiyle de saygı gören Bette için ürününün kalitesi her zaman paradan önce gelir. Bunun yanı sıra, kadınların, erkek egemen iş hayatına daha insancıl bir bakış açısı getireceğine inanması nedeniyle kadın girişimcileri ve sanatçıları desteklemek amacıyla 1976 yılında the Betty Claire McMurray Foundation’ı ve 1978 yılında da the Gihon Foundation’ı kurar. Ayrıca yine çalışanlarını desteklemek amacıyla şirket içerisinde çalışanlar için bir kütüphane ve çocuk bakımevi kurar. İyi bir yönetici ve mucit olan Bette, 1980 yılında, arkasında uluslararası bir sektör bırakarak vefat eder.

Öne Çıkanlar